Op dinsdag 3 juni 2026 organiseerde FMG een symposium voor haar leden over een actueel en veelbesproken thema: AI en robotisering in zorg FM. Waar kunstmatige intelligentie voor de één nog voelt als iets van de toekomst, is het voor de ander al onderdeel van de dagelijkse praktijk. Juist daarom stond deze middag in het teken van bewustwording, betekenisvolle inzet en praktische voorbeelden uit het facilitaire werkveld.
De middag begon met een heerlijke lunch in het Omnia gebouw van Wageningen University. Alwaar de deelnemers getuigen waren van enkele diploma-uitreikingen, compleet met fotosessies van professoren in vol ornaat en blije studenten die met een lach felicitaties ontvingen. Die sfeer paste goed bij het FMG-programma: professioneel en mensgericht.
Opening
FMG-voorzitter Suzanne Walsteijn opende de middag en heette alle deelnemers welkom. Ze ging in op het thema AI en robotisering dat volop leeft: er zijn veel ontwikkelingen, er wordt veel over geschreven en ook binnen het facilitaire werkveld in de zorg roept het vragen op. Juist daarom wilde FMG haar leden met dit symposium meenemen in wat AI kan betekenen voor de dagelijkse praktijk. Daarna gaf zij het stokje over aan dagvoorzitter André Salomonson.
AI brengt aandacht en waarde aan de zorgpraktijk terug
Dagvoorzitter André Salomonson opende de inhoudelijke middag met een filosofisch essay over AI en de toekomst van het facilitaire vak in de zorg. Daarmee benadrukte hij dat het symposium niet alleen ging over technologie, tools of efficiency, maar vooral over de vraag wat facilitair management waard kan zijn als AI ruimte vrijmaakt voor werk dat er echt toe doet.
André maakte onderscheid tussen intelligentie en oordeel. AI kan helpen bij werk dat draait om regels, patronen en processen, zoals controles, analyses en administratieve taken. Het menselijke oordeel blijft echter nodig bij situaties waarin context, betrokkenheid en zorgwaarde centraal staan. Zoals bij het inrichten van een gastvrije omgeving, het aansturen van leveranciers op betekenisvolle resultaten of het samen met zorgteams kijken wat een afdeling echt nodig heeft.
Hij deelde een heldere boodschap: AI is er en het is geen bedreiging voor het facilitaire vak, maar een kans om dichter bij de kern van de zorg te komen. Zeker in tijden van personeelstekorten en toenemende druk kan AI helpen om tijd, aandacht en waarde terug te brengen naar de zorgpraktijk.
Betekenisvolle inzet van AI
Na zijn betoog gaf André het woord aan Felix Faassen van IFMEC die de deelnemers meenam in een praktisch mentaal model om naar AI te kijken. Vanuit zijn achtergrond in software engineering vertelde hij dat de techniek vaak al veel kan, maar dat de echte uitdaging zit in de vraag hoe mensen er daadwerkelijk impact van gaan ervaren.
Felix liet zien dat AI een verzamelterm is voor technologieën zoals machine learning, neurale netwerken en generatieve AI. En dat de vraag niet is of AI werk overneemt, maar vooral hoe het het FM-werk raakt en wat dat betekent voor de organisatie.
Met voorbeelden uit de zorg, waaronder de rol van AI bij radiologie, liet hij zien dat technologie werk niet altijd vervangt, maar soms juist meer ruimte en nieuwe vragen creëert.
Hij sloot zijn speech af met een oproep: wacht niet tot alles perfect is of tot alle data op orde is. Begin met wat je hebt, kies een concreet probleem, durf te experimenteren en leer gaandeweg. Denk groots, begin klein, maar begin ermee.
Intelligente automatisering in de praktijk
Na een pauze namen Sem Bloem en Jack Klein Schiphorst van Tacstone Technology de deelnemers mee de praktijk in. Zij lieten vanuit twee verschillende kanten zien wat AI en automatisering nu al kunnen betekenen.
Jack keek als developer naar de techniek: hoe kun je met eenvoudige low-code maatwerk het gat dichten tussen wat de business vraagt en wat IT-systemen standaard bieden?
Sem vulde aan vanuit bedrijfskundig perspectief: welk probleem wil je oplossen en hoe zorg je dat AI medewerkers versterkt in plaats van vervangt?
Aan de hand van een voorbeeld uit een verpleeghuis lieten zij zien hoe een intelligente planoplossing kan helpen bij een complex vraagstuk als roosteren. Het doel is niet om planners overbodig te maken, maar wel om hen te ondersteunen bij harde kaders, zachte regels, contracturen, voorkeuren, wetgeving en de zorgvraag. De planning wordt daarmee geen puzzel achteraf, maar een uitkomst van wat er werkelijk nodig is. En het scheelt veel tijd. Waar voorheen bijvoorbeeld 8 uur nodig was, maakt AI met de juiste instructies een rooster in enkele minuten.
Jack vertelde daarna over een case van het facilitair bedrijf van UMC Utrecht, waar AI wordt ingezet om onderhoudsrapporten van verschillende leveranciers uit te lezen en te verwerken. Robots doen het repeterende werk, AI herkent patronen in documenten en de mens blijft in controle bij twijfelgevallen. Ook uit dit voorbeeld blijkt dat AI complex administratief werk, eenvoudig kan overnemen.
Het advies van Sem en Jack: kijk niet alleen naar wat AI allemaal kan, maar vooral naar wat jij wil dat AI doet. Begin bij een concreet probleem, benut de kennis uit de praktijk en zorg dat techniek, proceskennis en vakmanschap samenkomen.
Is zorg FM klaar voor AI?
Tom Faas van Gfacility stelde als laatste spreker de zaal de vraag: AI is overal, is de zorg-FM er klaar voor? Vanuit zijn achtergrond als facility manager én zijn ervaring met FMIS-systemen liet hij vooral zien hoe AI de FM’er praktisch kan helpen.
Veel facility managers werken volgens Tom met versnipperde tools, verschillende systemen, veel handmatig werk en veel data waar nog te weinig inzicht uit komt. Terwijl juist strategische thema’s als duurzaamheid, klantverwachtingen, arbeidsmarkt en kostenbesparing om aandacht vragen.
Tom beschreef drie vormen van AI:
1. De AI-assistent, of co-pilot, die eindgebruikers helpt laagdrempelig met meldingen, reserveringen of vragen. Dat verlaagt de werkdruk voor de servicedesk, verhoogt het serviceniveau en zorgt voor meer continuïteit in antwoorden.
- De digitale collega, of autopilot, die routinetaken oppakt, zoals meldingen voorbereiden, prioriteiten bepalen of dubbele meldingen koppelen. Dat bespaart tijd, verlaagt kosten en haalt ruis weg bij de servicedesk.3. De cockpit: AI die data omzet in inzichten over contracten, storingen, CO₂-footprint of maandrapportages. Waarmee de FM’er minder tijd aan Excel hoeft te besteden en meer ruimte krijgt om te sturen op kwaliteit en dienstverlening.
Zijn advies: begin bij de grootste druk of frustratie in je organisatie. Zie AI niet als losse tool, maar als middel om een concrete businesscase op te lossen. Start klein, test gecontroleerd, betrek IT en directie, meet wat werkt en blijf monitoren.
Waar begin je met AI?
Na het delen van alle informatie, was het tijd voor André Salomonson om met de sprekers en deelnemers in gesprek te gaan over de vraag: waar begin je met AI?
Het antwoord luidde: begin niet bij de techniek, maar bij een probleem dat echt frustreert. Waar zit de grootste ergernis, de grootste druk of de meeste krapte? Juist daar zit de energie om iets te veranderen. Zoals André samenvatte: AI zoekt geen probleem, het probleem zoekt AI.
Ook het ongemak kwam op tafel. Want AI biedt kansen, maar roept ook vragen op. Vanuit de zaal werd bijvoorbeeld gevraagd: “Is het niet logisch om te verwachten dat pakketten als Topdesk of AFAS zelf met AI verrijkt worden?” Met als antwoord: “Wacht niet, kijk wat je nu al zelf kunt doen.”
Denk groot, begin klein, maar begin. En stel de mens centraal!
De sprekers benadrukten nogmaals dat klein beginnen belangrijk is. Niet van nul naar honderd, maar van nul naar tien procent. Een kleine succesvolle toepassing kan vertrouwen geven en draagvlak creëren voor een volgende stap. Daarbij horen ook vragen over data, governance, rechten, acceptatie en verandermanagement. AI invoeren is niet alleen een technisch project, maar ook een organisatorische verandering.
Nadrukkelijk werd benoemd dat AI niet alleen over efficiency gaat. De echte vraag is welke ruimte ontstaat als AI repeterend werk, ruis of frustratie wegneemt. Die ruimte kan worden ingezet voor betere dienstverlening, meer aandacht voor medewerkers en ondersteuning van de zorg. Voor facilitair professionals ligt daar juist een belangrijke regierol: niet afwachten wat er op hen afkomt, maar zelf laten zien waar FM waarde kan toevoegen.
Kans voor een sterker facilitair werkveld
Suzanne Walsteijn bedankte tot slot de sprekers, de deelnemers en iedereen die had bijgedragen aan de middag. Ze nodigde de aanwezigen uit om verder na te praten tijdens de netwerkborrel. Waarbij uitgebreid werd ingegaan op de eerste stappen die de deelnemers in hun eigen werkveld wilden gaan zetten.
Bekijk hier de foto’s van de middag.